Stambuł to kulturowa studnia bez dna. Chcąc dokładnie poznać wszystkie atrakcje, trzeba przeznaczyć na zwiedzanie co mnajmniej tydzień, a Ty często masz na to zaledwie dwa lub trzy dni. Przewodniki zasypują Cię masą informacji, ale nie podają, co tak naprawdę warte jest zobaczenia!

Cysterna Bazylikowa

Pewnie kojarzysz to miejsce z kilku głośnych, międzynarodowych produkcji filmowych. W Cysternie Bazyliki rozgrywają się finałowe sceny filmów: „Inferno” wg kultowej powieści Dana Browna, Ghost Rider 2 z Nicolasem Cage'em oraz nie mniej popularne, chociaż dzisiaj już zapomniane „Pozdrowienia z Rosji” z Jamesem Bondem.

To arcydzieło bizantyjskich inżynierów z VI w. było monumentalnym, podziemnym zbiornikiem wody pitnej wybudowanym za czasów cesarza Justyniana I Wielkiego. Zadaniem cysterny było gromadzenie i filtrowanie wody dla Wielkiego Pałacu w Konstantynopolu oraz zabezpieczenie na czas oblężenia miasta. Po zdobyciu miasta w 1453 roku, cysterna przez pewien czas służyła jako źródło wody dla pałacu Topkapi.

Zwiedzając wnętrze cysterny z pewnością dotrzesz do absolutnego hitu całego kompleksu - dwóch kolumn, których bazy stanowią wielkie, rzeźbione bloki z wizerunkiem mitologicznej Meduzy. Nie zapomnij też o równie popularnej Płaczącej Kolumnie oraz współczesnej instalacji artystycznej przedstawiającej mitycznego potwora. Przyznam się, że ta rzeżba zrobiła na mnie niesamowite wrażenie!

📌 Aby zrobić zdjęcia na których nie widać tłumu turystów, przyjdź do Bazyliki Cysterny tuż po jej otwarciu (godz. 9:00). Wczesna pora ma też tę zaletę, że poczujesz niezwykły klimat tego magicznego miejsca i w spokoju będziesz napawać się feerią zmieniających się świateł i dźwięków!

Kościół Chora

Na pewno znasz zapierające dech w piersiach mozaiki w bazylice Hagia Sophia w Stambule. Koniecznie trzeba je zobaczyć, chociaż po zamianie muzeum na meczet, wiele z nich nie jest już dostepnych dla turystów nie wyznających islamu. W tej sytuacji wizyta w kościele Chora i możliwość podziwiania z bardzo bliska bezcennych i świetnie zachowanych mozaik i fresków to niesamowite doświadczenie i emocjonalne przeżycie.

Te arcydzieła sztuki bizantyjskiej przetrwały do naszych czasów tylko dlatego, że na początku XVI w. osmański wielki wezyr Atik Ali Pasza przekształcił świątynię w meczet zwany Kariye. Muzułmański zakaz przedstawiania osób sprawił, że musiano ukryć chrześcijańskie wizerunki. Jednak zamiast je skuwać Osmanowie zdecydowali się pokryć ściany i sufity wapiennym tynkiem, dzięki czemu freski i mozaiki przetrwały w nieomal nie naruszonym stanie.

Cały program ikonograficzny dzieli się na zapierające dech w piersiach mozaiki w przedsionkach oraz zjawiskowe freski w kaplicy grobowej. Najsłynniejsze mozaiki to Chrystus Pantokrator, Deesis, Spis ludności w Betlejem oraz Cykle z życia Marii znajdujące się w Narteksie Wewnętrznym i Zewnętrznym. Natomiast najsłynniejsze freski Zmartwychwstanie i Sąd Ostateczny można podziwiać w kaplicy bocznej.

Aby w pełni zrozumieć i docenić geniusz artystów kościół Chora należy zwiedzać zgodnie z chronologią opowiadanych historii, poruszając się od zewnątrz do wewnątrz budynku. Ponieważ większość ludzi była analfabetami program ikonograficzny ułożono w formie komiksu opowiadającego nowotestamentową historię. Narteks Zewnętrzny – Dzieciństwo i Młodość Jezusa, Narteks Wewnętrzny – Życie Marii i Wielkie Portrety oraz Kaplica Boczna – Śmierć i Zmartwychwstanie.

📌 Kościół Chora leży w odległej dzielnicy Edirnekapı (Fatih). Aby nie wydać majątku na taksówkę wsiądź w Sultanahmet w kultowy tramwaj linii T1 w kierunku Bağcılar, pojedź do przystanku Topkapı i tam przesiądź się na linię tramwaju T4. Wysiądź na przystanku Edirnekapı i idź 10–15 minut pieszo klimatycznymi uliczkami bezpośrednio do kościoła. Gwarantuję Ci, że po drodze zrobisz mnóstwo oryginalnych fotek!